Tussen de regels met: Jason Fredrick van Eunen
In deze Tussen de regels met… gaan we in gesprek met Jason Fredrick van Eunen (31 jaar). Waar en waaraan werkt hij, met en voor wie en waar wordt hij blij van? Een gesprek over nieuwsgierigheid prikkelen (ook in lesmateriaal) en mensen in beweging brengen.
Door: Yvonne Hobma
Waar is je passie voor nieuwsgierig denken ontstaan?
‘Dit ontstond in mijn jeugd, door het leren bespelen van muziekinstrumenten. Mijn ouders schreven mij in voor AMV (Algemene Muzikale Vorming). Dit zette mijn hersenen aan het werk en ontwikkelde mijn gevoel voor ritme en notenlezen. Ook ging ik drummen en zingen, en later kwam daar ook nog vioolspelen bij. Ik had een brede muzikale interesse, wilde alles leren en veel verschillende dingen tegelijk doen. Dat heb ik nog steeds. Een brede nieuwsgierigheid is een kernthema in mijn leven, maar de inhoudelijke passie en het onderzoeken ervan kwam op tijdens mijn masterstudie Innovatie Management. Daarbij stonden creativiteit en ‘maken’ centraal: hoe lossen we problemen op, hoe ontwikkelen we technologie en hoe brengen we mensen in beweging? Ik ben vooral geïnteresseerd in het psychologische aspect hiervan: hoe krijg je mensen van A naar B? Nieuwsgierigheid speelt daarbij een sleutelrol. Wat is het, hoe werkt het en hoe kun je het stimuleren?’
Hoe kan het dat er zo’n grote markt voor nieuwsgierigheid is, denk je?
‘Bijna iedereen voelt dat het belangrijk is. Wie wil er geen nieuwsgierige leerlingen of medewerkers? Maar lang niet iedereen weet hoe nieuwsgierigheid te stimuleren, en dat deze überhaupt te stimuleren is! In de praktijk richten we nog steeds veel omgevingen in gericht op antwoord en resultaat. Ik merk dat er behoefte is aan een andere invalshoek. Het onderzoeken van het belang van nieuwsgierigheid met elkaar zorgt voor een speelse, luchtige ruimte. Het biedt een ingang om te verkennen wat iedereen belangrijk vindt: leren met plezier.’
Hoe breng je mensen in beweging en hoe werkt dat bij jezelf?
‘Door mensen zelf te laten voelen dat ze het willen. Nieuwsgierigheid aanwakkeren is daarbij een hele belangrijke sleutel. Dat kan verschillende vertrekpunten hebben. Een prikkelende vraag, een vreemd object of een uitdagende situatie. Alles wat het gevoel geeft van: wacht eens… wat gebeurt hier eigenlijk? Dat wil ik begrijpen! Mensen komen zelf in beweging als ze het gevoel hebben dat er voor hen iets te ontdekken valt.Zelf word ik door mijn brede nieuwsgierigheid erg makkelijk in uiteenlopende onderwerpen gezogen. Mijn uitdaging zit juist in ruimte maken – in de vorm van tijd – voor mijn nieuwsgierigheid. Voor Nieuwsgierig Denken ben ik veel op pad. Dat vind ik natuurlijk hartstikke leuk, alleen loopt de agenda dan nogal snel vol. Toch plan ik in mijn agenda ook eigen ‘nieuwsgierigheidtijd’ in. Dat klinkt misschien wat geforceerd, maar juist dat is een mooie vonk voor mij. Het geeft mij ademruimte om te onderzoeken, te experimenteren en nieuwe dingen te maken.’
Hoe ben je gestart met het ontwikkelen van lesmateriaal?
‘Dit ontstond vanuit mijn Nieuwsgierig Denken-Instagram-account, waarop ik allerlei verschillende soorten content rondom nieuwsgierigheid deel: citaten, wetenschappelijk onderzoek, kleine experimenten. Steeds vaker kreeg ik de vraag om erover te komen vertellen. Ook via mijn moeder, die op een basisschool werkt, merkte ik dat deze kennis nieuwsgierigheid opriep. Om mijn ideeën sneller te kunnen delen, maakte ik er laagdrempelige materialen van die makkelijk inzetbaar zijn: opdrachten, filmpjes en spelletjes.
Inmiddels ontwikkel ik werkvormen voor leerlingen en studenten van alle leeftijden en niveaus, die breed inzetbaar zijn in het onderwijs.
Ik werk met scholen en bedrijven tijdens studiedagen en professionalisering, ook denk ik mee op beleidsniveau wanneer scholen of organisaties nieuwsgierigheid als kernwaarde willen opnemen. Wat betekent nieuwsgierigheid voor hen? Welke definities leven er? Enorm belangrijk om te onderzoeken, want nieuwsgierigheid wordt lang niet altijd door iedereen als iets positiefs gezien. Op leerlingniveau word ik rondom activiteitenweken en op belangrijke keuzemomenten vaak gevraagd om workshops te geven. Daarin focus ik op de basis van het brein: ‘Wanneer ga je aan en wanneer ga je uit?’ Hoe wek je nieuwsgierigheid voor een bepaald onderwerp?’ Daarnaast help ik leraren en docenten om nieuwsgierigheid te prikkelen bij hun klassen, ook bij leerlingen die iets in eerste instantie niet leuk vinden. Dat kan soms heel simpel, door een abstracter onderwerp benaderbaar te maken. Zoek bijvoorbeeld objecten die (in)direct te maken hebben met jouw lesthema. Neem iets mee naar de klas en stel je samen eens voor: wat als dit voorwerp zou kunnen praten? Wat zou dit object vertellen? En welke vragen zou je hebben als het ook zou kunnen antwoorden? Door het bijvoorbeeld te laten ‘praten’, ontstaan diepere, creatievere vragen. Deze aanpak is breed toepasbaar en populair in het onderwijs.’
Hoe ontwerp je?
‘Nieuwsgierigheid is een prikkel die je moet ervaren. Mensen moeten geraakt worden en verwonderd raken, fysiek of mentaal. Het is enorm belangrijk dat dat gevoel tijdens mijn lezingen en workshops, maar ook in mijn materialen naar voren komt. Niet iedereen is nieuwsgierig naar hetzelfde, en we gedragen ons allemaal anders als we nieuwsgierig zijn. Daarom probeer ik ook in mijn materialen ruimte te maken voor verschillende soorten denkers en doeners. Dan kan hun nieuwsgierigheid echt tot leven komen.’
Elk onderwerp dat niet nieuwsgierig is, kun je nieuwsgierig maken.
Op jouw website geef je ook boekentips. Bij mij kwam meteen de titel Socrates op sneakers van Elke Wiss op. Hoe zie jij dat, want deze titel staat niet op jouw website?
‘De titel staat niet op mijn website, omdat het woord ‘nieuwsgierigheid’ erin ontbrak en dit is voor mij een voorwaarde. Het thema nieuwsgierigheid is soms zo breed, dat ik juist boeken erop zet die zich ook bewust aan dat woord koppelen. Uiteraard vind ik het boek van Elke enorm inspirerend! Zoals het idee om eerst toestemming te vragen voor het stellen van een vraag: ‘Mag ik je iets kwetsbaars vragen?’
Net als in haar boek, vind ik een historisch perspectief als vertrekpunt nemen voor het leren van vandaag zelf enorm leuk. Momenteel schrijf ik Doe en denk als een ontdekkingsreiziger, over hoe je kunt leren van beroemde ontdekkingsreizigers en dat je een ontdekkingsreiziger kunt zijn zonder ver te reizen. In dat boek onderzoek ik wat we kunnen leren van de houding van ontdekkingsreizigers. Niet alleen van hun reizen, maar vooral van hun manier van kijken. Hoe bereid je je voor? Hoe ga je om met onzekerheid? Hoe blijf je nieuwsgierig wanneer de route verandert? En hoe kun je ook in je eigen werk of dagelijks leven blijven ontdekken? Vanaf 25 november 2026 ligt het boek in de winkels.
Daarnaast schreef ik 101 ideeën voor Nieuwsgierige Momentjes in het klaslokaal, vol met werkvormen om laagdrempelig nieuwsgierigheid aan te wakkeren in de klas. Als vertrekpunt neem ik nieuwsgierigheidsprikkels, zoals geheimzinnigheid, eigenaarschap of verwarring. Die activeren het brein! Bijvoorbeeld door teksten deels te verbergen of ruimte te geven voor eigen interpretatie. Zo kun je elk onderwerp dat niet nieuwsgierig is, nieuwsgierig maken.’
Hoe pak je het aan als leerlingen niet nieuwsgierig durven of willen zijn, of faalangst hebben?
‘Het kan soms best spannend zijn om je nieuwsgierigheid te volgen. Wat doe je als je iets niet weet? Op de grens van weten en niet-weten kan verstarring ontstaan. Ik leer kinderen dat dat oké is en dat ze tijd mogen nemen om na te denken. Dat geeft nieuwsgierigheid juist ruimte. Die ruimte groeit ook wanneer leerlingen eigen ideeën mogen hebben en voorstellen mogen doen om opdrachten anders aan te pakken. Ik leer ze hun manier van nieuwsgierig te zijn omarmen en dit ook te delen met hun klas en leraar.’
Op jouw website staan de volgende vragen:
- Welke invloed heeft nieuwsgierigheid op het leren?
- Hoe kan ik nieuwsgierigheid opwekken bij mijn leerlingen?
- Welke werkvormen spelen in op nieuwsgierigheid?
Hoe kan een educatief ontwerper rekening houden met de antwoorden op deze vragen?
‘Het begint met bewustwording. In mijn workshops vragen mensen zich vaak af hoe we uren over nieuwsgierigheid kunnen praten zonder uitgepraat te raken. Beginnende ontwerpers hebben ideeën, maar missen soms nog de bagage om die om te zetten in echt prikkelende leerervaringen. Door als ontwerper letterlijk nieuwsgierig te zijn naar nieuwsgierigheid, ontdek je hoe complex en gelaagd dit thema is. In de kern is nieuwsgierigheid een verlangen naar weten. Soms halen we dat verlangen weg uit een opdracht door te snel het onderzoekende gedeelte voor de leerling in te vullen. Dat kun je gemakkelijk toevoegen door bijvoorbeeld stappen in een opdracht weg te laten, te husselen of bewust fouten toe te voegen. Zo gaan leerlingen actief nadenken en dát is leren. De onderwijsprofessional speelt hierin ook een sleutelrol door zich kwetsbaar op te stellen en te laten zien wat hij of zij nog niet weet. Opleidingen, zoals de pabo, mogen wat mij betreft meer aandacht hebben voor het creëren van ruimte voor nieuwsgierigheid en samen ontdekken.’
Maak je in je werk gebruik van Artificial Intelligence (AI)?
‘Ik gebruik AI niet als vervanging van mijn eigen nieuwsgierigheid of creativiteit. Ik zie het eerder als een denkpartner. Creativiteit kun je trainen en te veel genereren beperkt ons denkvermogen. In mijn boek 101 ideeën voor Nieuwsgierige Momentjes in het klaslokaal staan daarom praktische werkvormen die zonder AI direct inzetbaar zijn.’
Hoe blijf je vernieuwend en actueel?
‘Door er zelf op uit te blijven gaan. De verhalen zijn er, maar ze moeten wel gezocht worden. Afgelopen juni ben ik voor mijn boek Doe en denk als een ontdekkingsreiziger naar Oslo gereisd om historische schepen te bezoeken waar echt op gevaren is. Zo kan ik mij nóg beter inleven in de verhalen van mijn boek.
Programma’s als Heel Holland Bakt bevatten inspirerende elementen die docenten kunnen analyseren en vertalen naar hun lespraktijk. Wat mij betreft moet iedere onderwijzer dit programma eens met een educatieve bril bekijken!’
Tot slot: Heb je tips voor (beginnend) educatief auteurs?
‘Blijf scherp om te zien of jouw materialen echt de nieuwsgierigheid van leerlingen aanspreken. Uitgevers testen veel, maar missen soms juist dát element. De kernvraag moet zijn: hoe maak ik leerlingen nieuwsgierig en word ik dat zelf ook van deze materialen? Alleen al die vraag zet aan tot beter ontwerpen. Houd daarbij rekening met verschillende typen leerlingen: lezers, denkers en doeners.
Jason Fredrick van Eunen (1995) is educatief spreker, schrijver en ondernemer. Hij studeerde Creative Technology aan de Universiteit van Twente en is oprichter van Nieuwsgierig Denken, een organisatie rond nieuwsgierigheid en leren. Tijdens zijn studie raakte hij gefascineerd door de psychologie achter creativiteit en innovatie. Jason geeft lezingen, workshops en gastlessen op scholen en voor onderwijsprofessionals. Zijn focus ligt op hoe nieuwsgierigheid, creativiteit en motivatie werken.’
