25 Oct 2022

 

Juridische zaken

Vernieuwde bloemlezingsregeling

 

Door Ruben Rump

 

 

Auteursrecht is overal, en dus ook in het onderwijs. Jouw werk als educatief auteur is beschermd. Maar dat geldt ook voor het werk van literaire auteurs. Als je als auteur aan een methode werkt waarbij af en toe fragmenten worden overgenomen uit andere werken, heb je misschien al een bericht van je uitgever ontvangen dat daarbij wordt uitgegaan van de nieuwe bloemlezingsregeling. Wat houdt deze regeling precies in?
 
In de Auteurswet is een uitzondering voor het onderwijs opgenomen. Korte werken of delen van werken mogen zonder toestemming worden verveelvoudigd of openbaar gemaakt. Maar alleen met als doel ter toelichting op het onderwijs én als er geen commerciële doelen zijn voor het uiteindelijke gebruik van de tekst.
 
Toegankelijker
De bloemlezingsregeling is sinds 1 augustus 2022 vernieuwd en toegankelijker gemaakt. De oude regeling ging nog sterk uit van papier, terwijl tegenwoordig digitaal een steeds grotere rol speelt. Bij de oude regeling moest door de uitgever ook veel administratief werk worden uitgevoerd. De afrekeningsmethodiek is nu een stuk simpeler gemaakt. De regeling wordt om de 5 jaar geïndexeerd.
 
In de vernieuwde bloemlezingsregeling is afgesproken dat educatieve uitgevers die lid zijn van MEVW (Media en Educatie voor Vak en Wetenschap) tegen afgesproken tarieven literair werk (of fragmenten daaruit) zonder voorafgaande toestemming van de rechthebbende mogen overnemen in hun onderwijsmethoden, mits voor de overname billijk wordt vergoed. Dat wil zeggen voor een prijs die gangbaar is in de markt. Er is afgesproken dat dit mogelijk is tot een omvang van 2.500 woorden. In de praktijk blijken educatieve uitgevers overigens ook overname van niet-literair werk in een methode billijk te vergoeden, naar de analogie van de bloemlezingsregeling voor literaire fragmenten.
 
De bloemlezingsregeling lijkt een beetje op de ‘citaatregeling’, al zijn er ook enkele belangrijke verschillen. Zo is bij de citaatregeling geen omvang van het aantal woorden bepaald. Het gaat bij het citaat vooral om het doel waarvoor het citaat wordt gebruikt. Ook moet een citaat altijd ondergeschikt zijn aan het stuk tekst waarin het wordt opgenomen. Ook is er bij de citaatregeling geen sprake van een ‘billijke’ vergoeding voor de rechthebbende van het overgenomen literaire fragment.

Ga hier terug naar de homepage.