18 Jul 2022

 

achtergronden

Aan de slag met gamificatie, creativiteit en coöperatief leren

 

Door Ruben Rump

 

 

Hoe kun je als educatief auteur krachtig lesmateriaal ontwikkelen met gebruik van gamificatie (het integreren van spelelementen in het onderwijs), creativiteit en coöperatief leren? Ik mag een kijkje nemen bij het vak creativity op het Sint Lucas in Eindhoven, vakschool voor creatief talent. Hier wordt al jaren actief gewerkt met verdiepende opdrachten rondom spel, creativiteit en samenwerken.
 
Hoe zorg je ervoor dat leerlingen zich optimaal kunnen inleven, om een zo goed mogelijk verhaal te kunnen vertellen? Deze vraag was voor creativity-docenten Kim van Laanen en Femke van Assouw niet moeilijk te beantwoorden. Voor het vak creativity creëerden zij een echte CSI-setting voor de opdracht Evidence Wall.

Studenten komen voor deze opdracht binnen in een mysterieuze crime-scene die in de grote zaal is opgesteld. Ze moeten naar aanleiding van een aantal krantenkoppen zelf een verhaal verzinnen, met behulp van diverse brainstormtechnieken. Er hangt rook in de ruimte en op de grond ligt een crime-scene body outline.
 
Na het openen van de lesbrief komen er verschillende krantenkoppen naar boven: ’Russische vleesmagnaat in sauna doodgeschoten met kruisboog‘ en ’Levenslang voor kwartetmoord‘. Onze groep, die random is samengesteld, kiest uiteindelijk voor de laatste optie.
 
De opdracht start met creatief denken. Via verschillende brainstormtechnieken bedenkt onze groep een verhaal rondom de krantenkoppen. Al snel gaat het verhaal alle kanten op. Bij de kwartetmoord blijken vier Fransen omgebracht, die in Amsterdam waren voor een bruiloft die gruwelijk uit de hand liep.
 
Daarna brengen wij door middel van een Evidence Wall in beeld wat er is gebeurd en geven de personen die in het verhaal voorkomen een gezicht. We gebruiken daarvoor diverse tijdschriften en knippen daaruit onze argeloze karakters.
 
Uiteindelijk visualiseren wij het verhaal door middel van licht, geluid, video, fotografie en theater, waarbij het mysterie een context krijgt. De studenten van licht, geluid en decor maken ons verhaal compleet door de juiste dosis rook in het lokaal te blazen en door flitsende lichten te laten schijnen. Tot slot bespreken wij de filmpjes die wij hebben gemaakt met de verschillende groepjes en geven elkaar feedback.

De inzet van 21e-eeuwse vaardigheden
Veel onderdelen die te maken hebben met 21e-eeuwse vaardigheden komen terug in deze opdracht. Zo leren studenten onderzoeken, verbinden, experimenteren, visualiseren en reflecteren. Maar er wordt ook een connectie gemaakt met de andere vaardigheden.
 
Bij de opdracht wordt gebruikgemaakt van gamification. Daarbij gebruik je principes uit game design in je onderwijs. Gamification is een krachtig middel om leerlingen te motiveren. Met de principes van game design kun je eenvoudig bestaand lesmateriaal ombouwen naar motiverende lessen.
 
Tijdens de opdracht Evidence Wall werd geen ict ingezet, maar werkten we met opgaven op papier. Wel is er uitgebracht aandacht besteed aan de setting, door middel van decorstukken en licht en geluid.
 
Motiverende principes van gamification
Als je als educatief auteur aan de slag wilt met creativiteit en gamification, hoef je niet per se compleet nieuwe opdrachten te ontwikkelen. Door middel van de principes van gamification kun je eenvoudig bestaand lesmateriaal ombouwen tot motiverende lesvormen. De doelen daarbij zijn redelijk helder:

  • Leerlingen werken samen om een doel te bereiken.
  • Het doel dat de leerlingen moeten bereiken is duidelijk geformuleerd.
  • De les bevat een wedstrijdelement.
  • De opdracht is opgebouwd uit verschillende ‘levels’, bij voorkeur met een oplopende moeilijkheidsgraad.
  • Er wordt directe feedback gegeven.

Een les waarin spelelementen zijn opgenomen, is leuk en uitdagend. Bij de les rondom de Evidence Wall zag je hoe de studenten op een andere manier geprikkeld werden om te leren, en zij werden als het ware in de opdracht gezogen. Hoe spectaculair zou het zijn om deze lesvormen in meer lesmateriaal terug te zien!

Ga hier terug naar de homepage.