11 Oct 2021

 

Juridische zaken

 

Door Manon Müller-Jansen

 

Tweede deel uitwerking Vragenuurtje Reprorecht

Voor deel 1 van de vragen klik hier.

Vraag 8: Afstand doen van reprorechtvergoeding?

Betekent onderstaande clausule dat de auteur ook afstand doet van het recht op reprorechtvergoeding?

... De opdrachtnemer in alle gevallen afstand doet van het intellectueel eigendom op alle door hem of haar ten behoeve van opdrachtgever gemaakte stukken en ander materiaal in de ruimste zin van het woord, met inbegrip van kopieën en digitale bestanden die op de uitvoering van de werkzaamheden betrekking hebben. Het intellectueel eigendomsrecht op de werken, of onderdelen daarvan, die opdrachtnemer binnen de werkzaamheden voor opdrachtgever in het kader van deze overeenkomst tot stand heeft gebracht, berust altijd bij ...
 
Antwoord
Stichting Reprorecht keert de Reprorechtvergoedingen ‘aan de top’ uit aan de verdeelorganisaties (waaronder Lira) op basis van collectieve afspraken, ongeacht de individuele contractuele afspraken met auteurs. Auteurs kunnen ingevolge rechtspraak van het Europese Hof van Justitie ook geen afstand doen van de wet genoemde Reprorechtvergoedingen.  Het maakt in dit geval niet uit bij wie het intellectueel eigendom berust. Je blijft als maker aanspraak maken op het Reprorecht.
 
Vraag 9: Reprorechtvergoeding en btw

* Uitgevers bieden de mogelijkheid om na een royaltyafrekening een btw-factuur te sturen. Hoe is dit bij Lira geregeld?

* Is het handig om aan te geven of je btw-plichtig bent? Over royalty's factureer ik wel altijd btw, maar ik wil bij de uitkering wel inzicht hebben in het bedrag wat ik ontvang en welk deel daarvan btw is. Ik begrijp dat je dat nu niet kunt zien.
 
Antwoord
Stichting Lira keert diverse vergoedingen uit. Sommige daarvan, de thuiskopie-, leenrecht- en reprorechtvergoeding, incasseert Lira zonder btw. Andere, zoals de vergoedingen voor BMS (voorheen kabel) en e-lending, incasseert Lira met btw. Voor  de Reprorechtvergoeding geldt dus dat deze zonder btw worden uitgekeerd (Lira ontvangt de Reprorechtvergoedingen ook zonder btw van Stichting Reprorecht).  
Wel wordt 21% btw berekend over de administratiekosten (zoals ook aangegeven op de factuur). Alle btw die wordt berekend, is dus zichtbaar op de factuur.

Als je alleen de Reprorechtvergoeding ontvangt, maakt het daarom geen verschil of je aangeeft dat je btw-plichtig bent, omdat deze sowieso zonder btw worden uitgekeerd.
Meer informatie over de uitkeringen door Lira en btw kun je lezen in het Lira Nieuws
 
Vraag 10: Reprorechtvergoeding eerdere jaren

* Hoe kan ik reprorechten van voor 2018 die ik niet heb ontvangen (van bijv. uitgeverij Blink) alsnog opgeven?
* Kan ik over de jaren voor 2018 nog een reprorechtvergoeding vorderen van een uitgeverij?
* Klopt het dat over 2017 nog geen Reprorecht is uitgekeerd, en hoe zit dit dan?


Antwoord
De verdeling bij Stichting Lira is niet te vergelijken met die bij de uitgevers.
Na overleg met zowel uitgevers- als auteursvertegenwoordigers is besloten  dat Lira bij de verdeling zal vragen om opgave van de inkomsten in het voorgaande jaar, omdat dit de minste administratieve belasting voor auteurs oplevert.
Afgelopen december zijn de vergoedingen die door Stichting Reprorecht in 2018/2019 zijn geïncasseerd uitgekeerd.
De vergoedingen die in 2017 (en daarvoor) zijn geïncasseerd zijn al door de uitgevers uitgekeerd.
Bij de eerste deelvraag: in de systematiek zoals deze hiervoor gold (toen uitgevers doorbetaalden aan auteurs), was er al een optie dat uitgevers hier niet aan meededen.
In dat geval is daar een oplossing voor bedacht in de constructie van een auteursfonds, beheerd door Stichting Lira.
Auteurs van wie de uitgevers die niet meededen aan de reguliere uitkering door Stichting Reprorecht, konden hierop een beroep doen.
Het kan zijn dat er over 2017 nog een mogelijkheid is om hier alsnog een beroep op te doen.
Daarbij de tip om naar de Portal te gaan, en in de menubalk de categorie auteursfonds aan te klikken. Hierin is een lijst opgenomen van uitgevers die hebben deelgenomen.
Staat de betreffende uitgever dus niet op deze lijst, dan is eventueel alsnog een beroep op het auteursfonds over 2017 mogelijk. Dit kan nog tot 31 december 2021. 

a. Aanvullende vraag: Is het auteursfonds er ook voor iemand die bijvoorbeeld veel schade ondervindt doordat hij vergoedingen/jaren misloopt? Of als het gaat om 2016?

Antwoord
Het auteursfonds is in het leven geroepen voor gevallen waarin uitgevers niet deelnamen aan de reguliere repartitie door Stichting Reprorecht. Als je voor de stelselwijziging je Reprorechtvergoeding van de uitgever ontving, kun je dus geen beroep doen op het Auteursfonds. 
In verband met verdeel- en verjaringstermijnen kunnen auteurs in 2021 bij het Auteursfonds uitsluitend nog publicaties opgeven die in 2017 in Nederland gepubliceerd zijn of (wanneer zij eerder gepubliceerd zijn) waarover zij in 2017 royalty's hebben ontvangen. Dit kan nog tot 31 december 2021. In de portal staat een toelichting met de voorwaarden en hoe opgave te doen. 


In het geval de uitgever wel heeft deelgenomen aan de repartitie, dan geldt het advies om je bij de uitgever te melden.
Mochten er problemen blijven bestaan of na contact met de uitgever aanvullende vragen zijn, dan mag er altijd een mail worden gestuurd naar jurist@auteursbond.nl, dan wordt ernaar gekeken en volgt er een advies. 

Vraag 11: Reprorechtvergoeding – vergelijking met eerdere jaren

* Kan het ook zijn dat ik via Lira minder reprorechten krijg? Via mijn uitgever kreeg ik de laatste jaren meer reprorechtvergoeding.

Antwoord

De meeste auteurs gaven aan via Lira meer vergoeding te hebben ontvangen dan via de uitgever. 
Enkele auteurs hebben zich gemeld, dat ze via Lira inderdaad minder vergoeding ontvingen.
In die gevallen bleek vaak dat deze auteurs hadden begrepen dat Lira ook de royaltybetaling en enkele andere rechten van de uitgever(s) had overgenomen, maar dat is niet het geval: Lira heeft enkel de verdeling en uitkering van de reprorechtvergoeding van de uitgever overgenomen. Andere vergoedingen zoals royalty’s, honoraria, readergelden, PRO-gelden HBO-gelden, het verhuurrecht en overige nevenrechten of subrechten worden nog steeds door de uitgever uitbetaald.
Daarnaast is het zo dat de reprorechtvergoeding elk jaar fluctueert, afhankelijk van de inning door Stichting Reprorecht. Ook is het totaal te verdelen bedrag is afhankelijk van de verdeling tussen de verschillende groepen: uitgevers, beeldmakers en tekstmakers. 
Aanvullende vraag: 
Iemand heeft pas net opgave gedaan over 2018/2019. Heeft dat invloed op de hoogte  van de uitkering, omdat het potje leeg is? 

Antwoord
Nee, het potje is niet leeg. Conform de wettelijke eisen hanteert Lira een verdeeltermijn van drie jaar. Concreet betekent dit dat Lira na de initiële verdeling van de gelden nog drie keer een na-verdeling uitvoert alvorens het jaar wordt afgesloten en het totale budget is verdeeld onder de auteurs.  Om de na-verdelingen te kunnen doen, wordt een reserve aangehouden.


Vraag 12: Ingehouden kosten

* Waarom worden er zoveel kosten berekend over het uit te keren reprorecht? (Dat is 8%, maar volgens mij zijn administratiekosten voor elke uitkering gelijk; er wordt aan een hogere uitkering toch niet meer tijd besteed dan aan een lagere uitkering?)


Antwoord
Over 2018 ging het om 2,5% inhouding voor administratiekosten,  over 2019 om 5%.
Lira doet er alles aan om de uitvoeringskosten zo laag mogelijk te houden.
De inhoudingspercentages worden door het bestuur elk jaar opnieuw vastgesteld, daarbij is het incassoniveau natuurlijk van belang. 

Aanvullende vraag:
Waarom geldt er geen vast bedrag?

Antwoord
Lira vindt dit de meest rechtvaardige manier om de lasten te verdelen.
Ook lage bedragen worden uitgekeerd.

Vraag 13: Waarom deze grondslag?

* Is het wel eerlijk dat wordt gekeken naar het bedrag aan royalty's dat je hebt ontvangen en naar facturen met afkoopbedragen of voorschotten? 
Een auteur die een vaste vergoeding heeft gekregen kan meer of minder aan een publicatie hebben verdiend dan een auteur die op royaltybasis heeft gewerkt. Of dan een auteur die beter of slechter onderhandeld heeft. 
Auteurs die precies hetzelfde hebben gemaakt, ontvangen op deze manier een verschillend bedrag aan reprorechten. Is het niet logischer dat je een bepaald bedrag ontvangt per publicatie/aantal pagina's o.i.d.?           


Antwoord
Een belangrijk criterium is dat de vast te stellen grondslag transparant is. 
Ook moet deze controleerbaar zijn en efficiënt en werkbaar.
Lira ziet in het opgeven van de inkomsten de beste grondslag.
Deze vorm is werkbaar voor auteurs en voor Lira controleerbaar en efficiënt.
De grondslag is vastgesteld in overleg met auteursvertegenwoordigers.

Vraag 14: Opgave 2020

* Hoe gaat aanvraag van reprorechten nu verder in komende jaren - krijg ik een aankondiging/melding om reprorechtvergoeding aan te vragen?


* Ik zie in de Lira-portal dat je al opgave over 2020 kunt doen, maar ik heb nog geen oproep voorbij zien komen. Zit hier een deadline aan?

Antwoord
Stichting Lira stuurt auteurs vanaf nu jaarlijks een uitnodiging om opgave te doen.
De auteurs zullen in batches worden uitgenodigd.
Mocht je na verloop van tijd nog geen opgave hebben gedaan, dan ontvang je een reminder.
Opgave doen voor 2020 kan vanaf nu. Let op: als je totale inkomsten in 2021 al bekend zijn, dan kun je via de portal ook al opgave doen voor 2021. Je gebruikt hiervoor het royalty-overzicht dat je uitgever dit jaar heeft toegestuurd. Maar als je in 2021 nog inkomsten verwacht, bijvoorbeeld omdat je inkomsten ontvangt op basis van facturen, dan kun je nog geen opgave doen voor 2021. Lira keert de reprorechtvergoeding 2021 pas in 2022 uit en zal je volgend jaar uitnodigen om hiervoor opgave te doen.

5. Tijd voor extra vragen

Nieuwe vragen (vanuit de chat):
1. ‘Ik kreeg een bevestiging voor 2019, maar niet over 2018 (die opgave deed ik een uurtje later). Hoe kan dat?’

Antwoord
Vanaf half april 2021 ontvang je per opgavejaar een e-mail met een bevestiging van je opgave. Er moet dus ook een aparte bevestiging over 2018 binnenkomen. Check voor de zekerheid even de SPAM-box.

2. Op verzoek volgt een nadere uitleg van een eerdere vraag (‘Hoe kun je zelf berekenen hoeveel reprorechtvergoeding je binnen moet krijgen (eenheidswaarde)’.)

Antwoord
Voor de berekening van de individuele reprorechtvergoedingen wordt het totaal beschikbare budget (dat is de incasso die Lira ontvangt van Stichting Reprorecht, minus een aan te houden reserve voor na-claims) gedeeld door het totaal aan honorarium dat door alle auteurs is opgegeven. Daar komt een eenheidswaarde uit (ongeveer 8% in de afgelopen uitkeringsronde). Als je die 8% van je inkomsten pakt, weet je de brutovergoeding. Daar gaat de inhouding administratiekosten en de btw over de administratiekosten af. Dan houd je het nettobedrag over. 

3. ‘Met wie kun je contact opnemen als je voor een tussenpersoon in de educatieve uitgeverij hebt gewerkt, maar geen vergoeding hebt ontvangen’.

Antwoord
Meld je eerst bij de Auteursbond, via jurist@auteursbond.nl.

Dan word je doorverwezen naar de stichting Lira.