25 Mar 2021

 

achtergronden

In gesprek met… docenten en cursisten NT2

 

Door Irene Campfens

 

 

EduSchrift duikt graag in de wereld van het maken, geven én volgen van onderwijs. In iedere editie is een andere onderwijssector aan de beurt. Zo staan we stil bij het primair onderwijs tot het wetenschappelijk onderwijs en alles daartussenin. We zoeken bijzondere momenten en opmerkelijke ervaringen van leerlingen en docenten. Deze keer interviewt EduSchrift docenten en cursisten Nederlands als tweede taal (NT2).
 
Docent Simone Dekker heeft sinds 2008 haar eigen bureau Redactia, is eindredacteur, projectcoördinator en docent Nederlands. Ze geeft les aan moedertaalsprekers en anderstaligen. Sinds 2019 geeft ze als NT2-docent individuele trainingen en groepslessen aan allerlei cursisten (statushouders, studenten, expats) op diverse niveaus (van 0 tot B2). Daarnaast maakt Simone educatief lesmateriaal met als specialismen onderwijs en gezondheidszorg.
Momenteel geeft Simone ondersteunende lessen in het Taal- en Rekencentrum van het ROCvA MBO College West (sector Zorg & Welzijn). Die lessen geeft ze aan studenten die hier zijn geboren en getogen, maar vooral aan studenten die nog maar een paar jaar in Nederland wonen. Veel van hen zitten op taalniveau A2-B1. De studenten krijgen in coronatijd online les, individueel of in kleine groepjes, en hebben specifieke taalwensen. Deze zijn vaak gericht op het behalen van hun examens Nederlands, maar andere wensen willigt Simone ook in.
 
‘Anderstaligen die (tijdelijk) in Nederland wonen, werken en studeren wil ik wegwijs maken in de Nederlandse taal, cultuur en samenleving. Zo vergroot ik hun kans op een leuke baan en nieuwe vriendschappen, leggen ze makkelijker contact met Nederlanders en gaat er een wereld voor ze open. Omdat iedere cursist anders is, stem ik het cursusprogramma af op de persoonlijke leerdoelen. Ik ben dankbaar voor het betekenisvolle werk in de NT2, andersom geef ik al mijn cursisten met plezier en aandacht les.’
 
Cursist Stefania komt uit Italië. Ze woonde een aantal jaren in het Verenigd Koninkrijk en verhuisde in februari 2019 naar Nederland voor werk. Stefania heeft altijd in de voedingssector gewerkt, belast met het beheer van internationale kwaliteitsnormen. Ze heeft een masterdiploma in de biologie. In Nederland werkt Stefania fulltime op de afdeling Quality van Starbucks. Ze is daar verantwoordelijk voor ‘smart working’. Om te integreren in de Nederlandse samenleving en op de werkvloer volgt zij NT2.
 
‘Ik heb oprechte interesse in het leren van de Nederlandse taal, mijn gevoel hierover is beslist positief. Omdat het Italiaans een Latijnse taal is, heb ik wel wat problemen met het Nederlands. Vooral de uitspraak vind ik lastig. En wat een uitdaging is: de taal heeft geen naamvallen. Studeren in combinatie met een fulltimebaan is zwaar. COVID-19 helpt ook niet mee. Ik volg nu privéles op de cursuslocatie in Haarlem.’
 
Compliment aan de docent
‘Simone heeft een flexibele aanpak en is echt gericht op het vinden van de beste leeroplossing voor mij. Vanwege mijn werk kan mijn leerproces inconsequent zijn. Ze helpt me om mezelf gefocust te houden door, indien nodig, het lesprogramma te herschikken.’
 
Docent Emily Palmer geeft sinds 2001 Nederlands aan hoogopgeleide anderstaligen. Sinds 2008 doet ze dat via haar eigen bedrijf, Taalzeker. Emily geeft individuele trainingen en geeft les aan groepen. Daarnaast is ze werkzaam als educatief redacteur en auteur. Ook geeft Emily workshops voor andere docenten, bijvoorbeeld op het gebied van grammatica, leuke werkvormen en digitale tools.
In principe geeft Emily aan Nederlands alle niveaus, maar sinds de lesmethode Nederlands naar perfectie is verschenen (die zij schreef met Miranda van ’t Wout), geeft Emily vooral les aan de hogere niveaus, dat wil zeggen vanaf B2. Veel van haar cursisten werken bij bedrijven, scholen of instellingen, maar ook geeft ze les aan vluchtelingenstudenten die een voorbereidend jaar doen voordat ze hier gaan studeren. Emily houdt ervan om maatwerk te bieden, dus past zij de lessen altijd aan de wensen en behoeften van de cursist aan.
 
‘Ik heb Frans gestudeerd, maar volgde ook vakken op het gebied van taalverwerving en meertaligheid. Dat vond ik superinteressant! En mijn Nederlands is nog altijd beter dan mijn Frans;-) Zo ben ik uiteindelijk de NT2-wereld ingerold. Wat ik het mooist vind in dit vak, is dat je de cursisten ziet groeien – en dat maakt dat ik trots op ze ben.’
 
Cursist Gloria is Oostenrijkse en kwam in 2019 voor een nieuwe baan naar Nederland. Sinds augustus afgelopen jaar werkt zij bij EBN als Geoscientist voor het thema CCUS (Carbon Capture Utilization & Storage). Ze studeerde aan de universiteit van Leoben/Oostenrijk “Petroleum Geology” en werkte lange tijd alleen aan projecten voor de olie- en gasindustrie. Sinds haar komst in Nederland maakt Gloria van haar kennis gebruik om een bijdrage aan de energietransitie te leveren.
 
‘Voordat ik naar Nederland kwam, had ik vaak gehoord dat het echt makkelijk zou zijn om Nederlands te leren als je Duitstalig bent, omdat het bijna dezelfde taal is. Tjonge jonge. Beste adviesgevers, ik moet jullie helaas teleurstellen: Nederlands is zeker geen zeldzame variant van het Duits, en zeker geen gekke variant op het Engels! Je hebt natuurlijk een paar voordelen als Duits je moedertaal is, maar er zijn ook een paar pittige, valse vrienden (slimme mensen, onbeperkt bellen…). Maar dat maakt het ook juist leuk, om een momentje om jezelf te kunnen lachen. Ik vind dat Nederlands echt een bijzondere taal is en ik hou van de grappige uitspraak. De woordvolgorde is nog steeds een van mijn grootste uitdagingen. We zullen misschien niet de beste vrienden worden. Het woordje ‘er’ vind ik soms ook nog een beetje vreemd. Maar ik hou van de vele schattige woorden die ik nu al ken (Top 3: snoepjes, knutselen, opslagvergunningsaanvraag - what else?!). Het zijn dan die momenten die je trots maken als je je realiseert wat je al hebt geleerd.’
 
Compliment aan de docent
‘Ik heb veel zin in de lessen omdat Emily altijd heel gemotiveerd en positief is en omdat ze de cursus aan mijn behoeften aanpast, dus het leren van deze vreemde taal is echt leuk. Ik wil Emily graag bedanken voor haar steun en ik wens dat ze altijd zo energiek en gemotiveerd zal blijven, en dat ze nooit het plezier zal verliezen om anderstalige mensen haar moedertaal perfect te leren.’
 
Docent Marcia Schouten is NT2-docent en coördinator bij Fiolet Taaltrainingen in Hoorn. Daarnaast werkt ze al sinds 2001 als zelfstandig auteur en redacteur van educatieve leermiddelen. Na eerst van 2007 tot 2012 als NT2-docent te hebben gewerkt en daarna een aantal jaren iets anders te hebben gedaan, geeft Marcia sinds 2018 weer Nederlandse les. Ze geeft les aan allerlei cursisten (statushouders, arbeidsmigranten, expats) en op allerlei niveaus (van alfa tot B1). Marcia heeft een tweedegraads bevoegdheid als docent Nederlands en Geschiedenis.
 
‘Lesgeven aan volwassenen en mensen die Nederlands als een tweede taal leren, vind ik heel fijn om te doen. Ik denk bijvoorbeeld met plezier aan twee cursisten. Eén vrouw uit Syrië van 64 jaar, een alfa-cursiste. Ze werd gebracht door haar zoon met de mededeling: ‘het is dat ze naar school moet, maar het gaat natuurlijk niets worden.’ Nog nooit ging iemand zo snel vooruit en had zoveel plezier in het leren. En dan was ze ook nog eens ontzettend behulpzaam en lief voor alle mede-cursisten. Het werd een beetje de moeder van de klas. En verder denk ik aan een Eritrese vrouw, iets jonger dan ik, ook een alfa-cursiste. Ik had haar man ook al lesgegeven tot A2-niveau en wist dat twee van hun kinderen nog in een kamp in Ethiopië zaten. Ze waren druk bezig om ze naar Nederland te krijgen, maar het duurde en duurde maar. Na een tijdje zat ze in een andere groep, maar ik sprak haar zo af en toe nog in de pauze. Toen ik haar weer eens vroeg hoe het met haar ging, glimlachte ze van oor tot en oor en vertelde dat haar kinderen in Nederland waren. Het gezin was weer compleet. Ik kreeg kippenvel en tranen in mijn ogen en heb haar een dikke knuffel gegeven.’
 
Cursist Victoria komt uit Argentinië. Ze is vier jaar in Nederland en werkt momenteel niet. In Argentinië was Victoria dokter. Ze wil Nederlands leren omdat ze in Nederland wil blijven wonen en werken én omdat zij haar medisch diploma wil valideren.
 
‘Ik vind Nederlands heel moeilijk en ingewikkeld. Er zijn klanken die in mijn moedertaal niet bestaan. Bijvoorbeeld: ui, eu, oe, uu, ee. Door de communicatie met de leraren van mijn zoon verbeterde mijn Nederlandse taal en ook heb ik kindergebaren op de school van mijn zoon geleerd. De grootste uitdaging voor mij is om goed te kunnen luisteren. Het lijkt me dat Nederlanders snel praten en veel woorden klinken als één woord. Ik volg nu online lessen vanwege het coronavirus maar liever ga ik naar school.’
 
Compliment aan de docent
‘Marcia is een heel didactisch docent met veel geduld. Ik geniet van haar lessen. Ze zijn erg grappig.’
 
Student Grachelle komt uit de Filipijnen. Ze zorgt fulltime voor haar zoon. Grachelle volgt Nederlandse les om het inburgeringsexamen te doen en ook wil Grachelle graag de Nederlandse taal leren om makkelijker werk te vinden.
 
‘Ik vind de Nederlandse taal moeilijk, maar het is te doen. Ja, ik wil de grammatica heel graag leren, zodat ik makkelijk met iemand kan spreken. Dat is heel handig als ik iemand tegenkom. De grammatica is de grootste uitdaging voor mij. Ik volg liever de klassikale lessen. Dat is veel beter dan online les.’
 
Compliment aan de docent
Docenten: jullie zijn geduldig met ons. Een tip: misschien meer oefening. Hahaha.’
 
Enkele tips voor het geven van Nederlandse les

  • Kijk naar de flow van de les. Wanneer is de docent aan het woord? Wanneer werken de cursisten samen en wanneer werken ze zelfstandig? Welke interactieve werkvormen gebruik je? Probeer een liedje, een filmpje, een quiz of spelletje te bedenken. Als de flow van de les klopt, dan wordt er én hard gewerkt én heeft iedereen er lol in.
  • Leg in het leesvaardigheidsonderwijs de nadruk op lezen, dus niet op taal of woorden. Bedenk welke teksten geschikt zijn voor jouw studenten, houd hierbij rekening met 90% woordkennis. Vraag naar de betekenis van de tekst, niet naar de betekenis van de tekstelementen/woorden. Kinderboeken zijn voor volwassenen uit den boze, want die zijn te kinderachtig en bevatten veel figuurlijk (dus moeilijk) taalgebruik. (Bron: VU-NT2, 2020.)
  • Wees niet bang om wat nieuws uit te proberen.
  • Als je iets niet weet (bijvoorbeeld op het gebied van grammatica), ga op onderzoek uit.
  • Neem opdrachten aan waar je blij van wordt en blijf jezelf ontwikkelen.

Dankwoord
EduSchrift bedankt de docenten Simone, Emily en Marcia maar vooral de cursisten Stefania, Gloria, Victoria en Grachelle voor de enthousiaste en openhartige medewerking. Er hoefde maar weinig gecorrigeerd te worden in de antwoorden en dat is een groot compliment waard!
 
Ga hier terug naar de homepage.