24 Sep 2020

 

Juridische zaken

 

Door de redactie

 

De inkomsten van auteurs

Elk jaar ontvang je als educatief auteur betalingen voor je schrijfwerk. Hoe en wat je krijgt is afhankelijk van een heleboel zaken. Allereerst is er de afspraak die je maakt met de uitgever of instantie die je werk gaat uitgeven. Maar wat betekenen zou al die termen als royalty’s, honorarium, voorschotten, reprorecht en leenrecht? We zetten de belangrijkste termen voor je op een rijtje.
 
Royalty’s
In veel gevallen wordt er gebruik gemaakt van royalty’s. Dit betekent dat je een percentage van het verkoopbedrag krijgt. Dit is vaak een percentage van de netto-omzet of nettowinst van de uitgever op de verkoop. Dit percentage ligt doorgaans tussen de 5 en 15% per verkocht boek. Het geld van de royalty’s wordt één keer per jaar op je rekening gestort, meestal in de maanden april of mei.
 
Honorarium
Een honorarium is eigenlijk gewoon een fancy woord voor beloning. Hier vallen royalty’s onder. Soms kiezen auteurs voor een afkoopsom. Hierin zijn drie verschillende situaties te onderscheiden.
 
Licentie
In het geval van een licentie geef je een ander het recht onder voorwaarden jouw werk te mogen gebruiken. Je noemt dit ook wel gebruiksrecht. Het auteursrecht blijft bij de maker. Je kunt deze licenties aan verschillende partijen geven. Eigenlijk worden hiermee de rechten afgekocht.
 
Exclusieve licentie
Een exclusieve licentie geef je maar aan één partij. Dit wordt in een contract vastgelegd. Het kan ook mondeling of buiten een contract (zoals in een e-mail) worden overeengekomen. Als je werk niet (voldoende) wordt gebruikt kan de licentie ook weer worden teruggedraaid.
 
Overdragen van auteursrecht
De andere partij krijgt hierbij het auteursrecht. Dit gaat ook met een contract. Je hebt dan bijna niets meer te zeggen over je werk en mag het in principe ook nergens zomaar gebruiken zonder toestemming van de nieuwe eigenaar.
 
Naast royalty’s en honorarium zijn er nog andere gelden waar je als auteur aanspraak op kunt maken.
 
Reprorecht
Zo is er het reprorecht. Dit is een kopieervergoeding die bedrijven en instanties betalen om auteursrechtelijk beschermd werk te mogen kopiëren voor louter eigen gebruik. Stichting Reprorecht int deze reprorechtvergoedingen. Lira verdeelt de vergoedingen onder auteurs.
 
Voorschot
Soms is er ook sprake van een voorschot. Dit is een gedeelte van het geld dat je vooraf krijgt. Een voorschot wordt vaak later ingehouden van je royalty’s of een honorarium.
 
Subrecht
Soms zie je op een betaling het woord ‘subrecht’ staan. Dit is een soort aanvulling op contracten of andere rechten. Het kan op verschillende manieren worden gebruikt. Soms voor bijvoorbeeld digitaal materiaal.
 
Leenrecht
Daarnaast is er het zogenoemde leenrecht. Als je auteursrechtelijk beschermde werken worden uitgeleend (via openbare bibliotheken), hoor je daar een vergoeding over te ontvangen. Het recht op deze vergoeding heet leenrecht. De Stichting Leenrecht is door de minister aangewezen om deze wettelijke vergoeding te innen. Je kunt een opgave doen van je werken bij Lira. Veel auteurs zien de inkomsten van het leenrecht snel teruglopen. Er worden steeds minder boeken uitgeleend. Onder andere door een toename van digitaal materiaal, maar ook doordat steeds meer boeken worden uitgeleend via schoolbibliotheken die een onderwijsvrijstelling hebben.
 
Wat levert het auteurschap op?
In 2017 bleek uit onderzoek dat je eigenlijk drie groepen auteurs hebt. De meeste auteurs verdienen per jaar tussen de € 1,- en de € 1.000,- aan royalty’s. Ongeveer 1.600 auteurs verdienen meer dan € 1.000,- aan royalty’s. Van deze 1.600 auteurs verdienen ongeveer 1.500 auteurs tussen de € 1.000,- en het minimumloon, gemiddeld zo’n € 3.600,-. Ongeveer 60 auteurs verdienen royalty’s tussen minimumloon en modaal, gemiddeld zo’n € 26.000,-. Ongeveer 55 auteurs verdienen meer dan modaal, gemiddeld zo een € 98.800,-.

Ga hier terug naar de homepage.